Cổ phần hóa doanh nghiệp quốc gia: Người trong cuộc lên tiếng

Quyết tâm có, nhưng rất khó khăn Diễn tiến quá trình cổ phần hóa đã không như trông mong. Các đợt phát hành bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của các DNNN trong quý một của 13 Tổng công ty nhà nước thuộc 2 Bộ Giao thông và Xây dựng tiến hành kết quả khá dè dặt. 4 DN của ngành Giao thông không bán hết được số cổ phần là Cienco 5 (bán được 13,4% tổng số cổ phần phát hành lần đầu), Tổng Công ty vận chuyển thủy bán được 36,3%, Cienco 6 (4%) và gần đây nhất công ty Việt Nam - Vinamotor chỉ bán được 3% cổ phần phát hành. Ở Bộ Xây dựng, cả 4 Tổng công ty không hoàn thành IPO, Tổng công ty Thủy tinh và Gốm xây dựng Viglacera cũng chỉ mới bán được 25,3% tổng số cổ phần phát hành lần đầu). Nguyên cớ của việc IPO không được như chờ mong được lý giải, các nhà đầu tư ở trong nước cũng không phải là không có tiềm năng để đáp ứng đề nghị mở rộng quản trị, phát triển sinh sản các DNNN sau cổ phần hóa. Việc cổ phần hóa làm giảm tỷ trọng tham dự trực tiếp của quốc gia vào sản xuất, kinh doanh để thu hút nguồn lực tài chính của khu vực tư nhân đầu tư hóa ra cũng không đơn giản. "Tâm lý bám trụ” tại các DNNN của người cần lao cũng khiến cho việc cổ phần hóa gặp khó. Theo Tập đoàn Công nghiệp Than- Khoáng sản Việt Nam, khi các DN thực hành sắp xếp lại tổ chức, thay đổi cơ cấu sản phẩm, ứng dụng công nghệ mới… dẫn đến dư lao động. Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo DN lại nể nang, cố tình không muốn tinh giảm biên chế. Ông Phạm Viết Muôn - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cho rằng, cổ phần hóa cũng liên quan đến nhiều phần về công tác xếp đặt lại lao động. Một số DN như: Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam, Tập đoàn công nghiệp Than- Khoáng sản Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, nhà băng NN&PTNT Việt Nam có hàng nghìn cần lao dôi dư cần xếp đặt nhưng chưa giải quyết được nên đang ảnh hưởng đến tâm sự, cuộc sống của người lao động và hiệu quả hoạt động của DN. Sau cổ phần hóa là gì? Quá trình tái cơ cấu DNNN sẽ làm giảm tỷ trọng dự trực tiếp của nhà nước vào sinh sản, kinh dinh để lôi cuốn nguồn lực tài chính của khu vực tư nhân đầu tư vào doanh nghiệp, tăng cường quản trị doanh nghiệp. Trong khi đó, vẫn phải đảm bảo ổn định tầng lớp và kiểm soát tình hình giá cả thị trường, tăng cường ảnh hưởng trực tiếp của quốc gia đến các ngành và lĩnh vực "nhạy cảm” đối với người dân. Trong tái cơ cấu DNNN, cần chú ý đến ảnh hưởng của các "nhóm lợi ích” tới việc quyết định cổ phần hóa. Để thực hiện nhiệm vụ cổ phần hóa DNNN, Thủ tướng Chính phủ đề nghị Bộ Tài chính trong tháng 4-2014, trình dự thảo Quyết định pháp quy hóa Nghị quyết số 15/NQ - CP ngày 6/3/2014 của Chính phủ về một số giải pháp đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại DN và hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty quốc gia thực hiện. Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, vấn đề phức tạp của quá trình cổ phần hóa là định giá. Để hoàn tất được việc đích mỗi ngày cổ phần hóa một DN thì phải đổi thay về chính sách và quy chế thực hành. Tiến độ cổ phần hóa nếu như các năm trước rất chậm, muốn thay đổi tốc độ phải thay đổi thủ tục. Then chốt chúng ta vừa phải đảm bảo có chính sách ăn nhập, song song vẫn phải dựa vào bản thân DN. Ông Phạm Đức Trung, Phó trưởng ban Nghiên cứu canh tân và phát triển DN (viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương) Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định mục tiêu cổ phần 432 DN là không hề đơn giản. Nhiều ý kiến cho rằng, sau cổ phần hóa như thế nào mới là điều quan trọng. Nếu cổ phần hóa chỉ để cổ phần hóa thì không nói làm gì nhưng nếu cổ phần hóa giúp cải thiện quản trị doanh nghiệp mới đáng khuyến khích. Việc cổ phần hóa có thể đo lường bằng số lượng DN cổ phần hóa hoặc khối lượng thoái vốn khỏi hoạt động kinh doanh không Cốt lõi. Tuy nhiên kết quả không chỉ biểu đạt qua các con số, điều quan trọng là nếu các DNNN không tái cơ cấu lại hoạt động kinh dinh, cũng như cầm cố để hoạt động kinh dinh hiệu quả hơn thì không nhà đầu tư nào quan hoài tới cổ phiếu của họ. Thúy Hằng