Mối lo từ tình trạng biển “ăn” đất liền

Sóng biển ở Trại Nhái đang gặm vào đất liền từng ngày LÀM BẠN VỚI HÀ BÁ Những ngày đầu năm, mùa gió chướng nổi lên, chúng tôi men theo con đường đất gồ ghề sỏi đá vào khu vực Trại Nhái. Gió giật mạnh đuổi từng cơn sóng to ập vào bờ. Mặc cho sóng to, gió lớn, người dân vẫn rộn rịch với cuộc sống làng biển. Những con tàu nằm nghỉ sau một đêm lênh đênh trên biển để cho ngư dân chất cá lên bờ. Khu vực Trại Nhái chỉ có chừng 20 hộ dân, phần lớn từ nơi khác đến. Họ sống trong những ngôi nhà tạm để dễ tháo chạy khi bị biển rượt. Cuộc sống của họ phụ thuộc hoàn toàn vào biển. Thế nhưng bây chừ họ đang bị chính nguồn sống của mình bội nghịch. “Biển táp vào bờ liên tục, nhiều nhà đã bị cuốn mất. Nhiều người đã phải bỏ đi. Những người còn lại thì sống trong bộn bề khó khăn. Cực nhất là thiếu nước sinh hoạt. Nước nhiễm phèn nên phải mua từng lít như nước suối”, bà Nguyễn Thị Ánh Tuyết, ngụ ở đây cho biết. Dọc theo bờ biển nơi đây, hiện có gần 100km bờ biển bị sóng đánh phá tơi bời. Nhiều người sáng đi làm, tối về không thấy nhà cửa đâu. Họ liên tiếp phải dời nhà như dời ghế ngồi. Bà Tuyết đến đây sống được 16 năm thì hơn 10 lần phải dời nhà để tránh sóng. Nhiều người không kịp dời nhà, bị sóng đánh sập. Anh Nguyễn Thanh Bé (41 tuổi), một nạn nhân của thủy thần cho biết: “Hai năm trước, nhà tôi bị sóng đánh sập trong đêm tối, cả nhà may mắn thoát chết. Tôi sợ quá đưa vợ con ra mướn trọ ở khu khác. Cuộc sống từ khó khăn trở nên túng quẫn vì tiền trọ ngốn hết tổn phí sinh hoạt”. Sống tại đây gần một đời người, bà Mười, 86 tuổi, người già nhất ở đây, đã nhiều lần tận mắt thấy biển đánh phá nhà dân. Bà cho biết: “Ngày trước khu này rộng lắm, nhưng dần dần đất đai của tôi và nhiều người đã chìm sâu dưới biển. Biển cứ “ăn” đến đâu tôi lại di dời đến đó. Nơi đây là đất đai cha ông nên tôi không thể bỏ mà đi được”. Mặc cho sóng gió, hơn 20 hộ dân ở Trại Nhái cứ lầm lũi sống từng ngày để mưu sinh. Bà Trương Thị Nhung, 58 tuổi, ở 170 Đô Lương, phường 12 tâm sự: “Tuy tôi có đất bên trong khu chợ Rạch Dừa nhưng vẫn muốn sống ở đây. Dù ở đây rất hiểm nguy nhưng đảm bảo có được cơm ngày hai bữa. Không đi biển thì chẳng biết làm gì để có cái ăn”. Theo thống kê chưa đầy đủ, trong nhiều năm qua đã có hàng chục ngôi nhà ở khu vực này bị biển “nuốt” mất. Nhiều ngôi nhà ở Trại Nhái bị sóng biển đánh tan hoang Ông Trần Đăng Khoa, chủ toạ UBND phường 12 (TP.Vũng Tàu) cho biết: “Khu vực Đồi Nhái nằm trong dự án thu hồi từ năm 2006 đến nay. Khu này UBND tỉnh đã giao cho Công ty TNHH Winvest làm chủ đầu tư. Dự án này dự định phát triển thành khu liên hợp khách sạn giải trí Sài Gòn Alantic. Thế nhưng nhiều năm nay vẫn còn nằm trên giấy. Toàn bộ khu vực này hiện đã được kiểm kê nhưng đến nay mới có một số ít hộ nhận được tiền đền bù. Một số hộ bị sóng biển cuốn trôi hết giấy má nhà nên việc làm thủ tục đền bù càng khó khăn và kéo dài”. SỰ TRẢ THÙ CỦA tự nhiên Theo các nhà khoa học, biến đổi khí hậu có thể dẫn đến năm nguy cơ lớn đối với Bà Rịa - Vũng Tàu: giảm năng suất nông nghiệp, thiếu nước ngọt, thời tiết thất thường, hệ sinh thái bị phá vỡ và bệnh tật gia tăng. Theo thống kê của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, dọc bờ biển từ mũi Nghinh Phong (TP.Vũng Tàu) đến xã Bình Châu (huyện Xuyên Mộc) hiện có sáu khu vực bị xói lở và bồi lấp nghiêm trọng. Biển xâm thực trên địa bàn tỉnh diễn ra với tốc độ rất nhanh (30m/năm). Có những điểm sạt lở hàng trăm mét như khu vực bãi tắm Thủy Tiên (phường 10, TP.Vũng Tàu), khu vực Trại Nhái (phường 12, TP.Vũng Tàu)... Nếu không có giải pháp ngăn chặn hiện tượng biển nuốt đất liền, tuyến đường ven biển Vũng Tàu - Xuyên Mộc có nguy cơ bị “tuột dần” ra biển; những công trình dân sinh như khu du lịch, cảng, nhà dân... Nằm ven biển có thể bị phá hủy; hệ thống tiêu thoát nước của TP.Vũng Tàu sẽ bị ngập và cảng biển hoạt động khó khăn... Cuộc sống người dân đang rất khốn đốn vì sóng gió Theo đánh giá của Trung tâm tham vấn và dịch vụ tài nguyên và môi trường - đơn vị thực hành dự án, biến đổi khí hậu và nước biển dâng tại Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ tác động đến các nguồn tài nguyên môi trường đất, nước và sự đa dạng sinh học. Nghiên cứu này cho thấy có khoảng 21 - 26% dân số của tỉnh sẽ bị ảnh hưởng do tác động của nước biển dâng. Khu vực chịu nhiều tác động nhất là ở các dải ven biển (TP.Vũng Tàu, TP.Bà Rịa và các huyện Long Điền, Đất Đỏ), trong đó, khu vực huyện Tân Thành sẽ bị tác động nhiều nhất. Để đối phó với thực trạng biến đổi khí hậu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã đề xuất 50 dự án can dự đến ứng phó với biến đổi khí hậu được triển khai từ năm 2013 - 2020. Uớc tính kinh phí đầu tư cho các hoạt động thực hành Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu đến năm 2020 cho các dự án ưu tiên của tỉnh khoảng 4.162 tỷ đồng. Theo đó, UBND tỉnh sẽ huy động sự đóng góp của các chương trình hợp tác quốc tế, tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ từ Trung ương và góp một phần từ ngân sách địa phương. Trong khi chờ những dự án lớn thực thi, người dân sống ven biển lại tiếp chuyện sống trong phấp phỏng. Mùa gió chướng đã về, tính mệnh và tài sản của họ đang hiu hắt như đèn treo trước gió.