Nên cho doanh nghiệp niêm yết hưởng trót ưu đãi thuế

Về phía ngành chứng khoán, đàm đạo với ĐTCK, Chủ tịch Sở GDCK TP. HCM nêu ý kiến, những ưu đãi mà quốc gia đã cho DN niêm yết hưởng thì nên cho họ được hưởng trót. Thậm chí, cần tiếp tục có chính sách ưu đãi về thuế để khuyến khích các DN lên sàn. Rủi ro chính sách Để khuyến khích các DN cổ phần hóa, thời đoạn 2004 - 2008, Nhà nước có chính sách miễn 100% thuế thu nhập DN trong 2 năm đầu cổ phần hóa và giảm 50% trong 3 năm tiếp theo. Đồng thời, DN nào niêm yết chứng khoán lần đầu trong tuổi 2004 - 2006 còn được giảm 50% thuế trong vòng 2 năm. Gộp chung, nếu DN nào cổ phần hóa và niêm yết trong những giai đoạn nêu trên thì 4 năm đầu được miễn 100% thuế TNDN và năm còn lại được giảm 50%. Tháng 8/2011, Tổng cục Thuế ra sức văn nói rằng: “DN đang trong thời gian hưởng ưu đãi miễn, giảm thuế TNDN theo quy định tại Luật Thuế TNDN, nhưng đến năm 2008 vẫn chưa kê khai hưởng ưu đãi giảm 50% số thuế TNDN phải nộp do có chứng khoán niêm yết lần đầu thì từ năm 2009, DN sẽ không được hưởng ưu đãi giảm 50% số thuế TNDN phải nộp”. Thực tiễn, các DN không được gộp chung cả hai chính sách ưu đãi thuế, mà phải hưởng ưu đãi cổ phần hóa xong mới được hưởng tiếp ưu đãi niêm yết. Điều đó có nghĩa, nhiều DN “không kịp” hưởng ưu đãi niêm yết, bởi thời gian hưởng ưu đãi cổ phần hóa kéo dài 5 năm. DN nào “lỡ” hưởng ưu đãi thì nay phải trả lại. Đối với nhiều DN, điển hình như những DN dưới đây (xem bảng), chính sách ưu đãi này tưởng là phúc, nay bỗng hóa thành nợ. Không chỉ bị truy thu tiền thuế, một số DN còn bị phạt với lý do “nộp chậm và kê khai sai dẫn đến thiếu thuế”, bị tiếng rằng với cổ đông, khách hàng, đối tác... Tuy nhiên, nhiều DN đã trưng ra bằng chứng, còn trạng sư thì cứ liệu luật, tuốt tuột đều cho rằng, các DN không có “lỗi” nên chẳng thể bị xử phạt, mà “lỗi” là do chỉ dẫn thực hành không hợp nhất giữa cơ thuế quan các cấp. Trong khi đó, thực tại, có rất nhiều DN khác cổ phần hóa và niêm yết cùng thời, nhưng họ lại được hưởng cả hai chính sách ưu đãi thuế. Hơn nữa, việc bị truy thu và xử phạt diễn ra trong bối cảnh môi trường kinh dinh khó khăn, DN đang phải tằn tiện từng đồng hoài. Chẳng thể cứ mãi lặng im Những bức xúc của DN về chính sách ưu đãi thuế nêu trên đã diễn ra cả năm nay, nhưng đến nay, Bộ Tài chính vẫn chưa đưa ra câu trả lời rõ ràng. Nếu Bộ Tài chính cứ tiếp chuyện giữ lặng im, sẽ có những hệ quả không đáng có xảy ra. Hệ quả trước nhất là, từ chỗ bức xúc, DN sẽ khiếu nại và thậm chí khởi kiện các quyết định của cơ thuế quan, từ đó tạo sự mỏi mệt không đáng có cho các bên. Thực tiễn, CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP. HCM (CII) đã khiếu nại lên Tổng cục Thuế và cơ quan này có văn bản giải quyết theo hướng “đồng thuận với quan điểm của Cục Thuế TP. HCM”, tức CII vẫn bị truy thu thuế. CTCP Nhựa rạng đông (BMP) đang trong quá trình khiếu nại quyết định của cơ quan thuế, còn S99 đã khởi kiện quyết định của cơ quan thuế... Dù bức xúc trước quyết định bị truy thu và xử phạt của cơ quan thuế, nhưng hầu như các DN đều chấp hành bổn phận thuế. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ có DN nộp đầy đủ cả số tiền bị truy thu và bị xử phạt, nhưng cũng có DN mới chỉ nộp một phần. Điều này tạo ra sự bất công bằng giữa các DN. Ngay cả việc hạch toán số tiền bị truy thu thuế cũng có chuyện để nói. CTCP Đường Biên Hòa (BHS) thì ghi nhận số tiền này vào hoài thuế TNDN của năm hiện hành, còn BMP thì tạm “treo” ở khoản “phải thu khác”. Nếu BMP hạch toán như BHS thì lợi nhuận sau thuế năm 2013 của BMP sẽ không phải là 364 tỷ đồng như con số mới công bố. Đối với CTCP Pin Ắc quy miền Nam (PAC), số tiền thuế được ưu đãi trước đây đã được ghi nhận vào quỹ đầu tư phát triển, nay bị truy thu thì quỹ này sẽ phải giảm đi. Một hệ quả nghiêm trọng khác đó là niềm tin vào chính sách thuế của cộng đồng nhà đầu tư sẽ không còn nguyên lành. Hầu như các DN trên đều bị cổ đông chất vấn, đặc biệt là cổ đông nước ngoài và khi được giải trình thì các cổ đông nước ngoài cho biết, họ thực sự cảm thấy “khó hiểu”. Nên cho Doanh nghiệp niêm yết hưởng trọn ưu đãi thuế Trong văn bản giải trình với cổ đông, PAC cho rằng: “Vì sự tiền hậu bất nhất của cơ quan thuế mà cổ đông của PAC chịu thiệt. Nhưng vì lợi. Chung mà PAC đã thực hành theo khuyến nghị của cơ thuế quan. Không còn cách nào khác, PAC phải kê khai và nộp bổ sung 33,21 tỷ đồng bạc thuế”. Cũng có ý kiến từ phía DN đề xuất về hướng giải quyết vấn đề một cách “có tình, có lý”, đó là DN đồng ý nộp phần truy thu, nhưng phần xử phạt thì không nộp, vì họ không ăn gian, không vi phạm quy định về thuế. Trao đổi với ĐTCK, ông Trần Đắc Sinh, chủ toạ Sở giao tế chứng khoán TP. HCM (HOSE) nêu ý kiến: “Những ưu đãi mà quốc gia đã cho DN hưởng thì nên cho họ được hưởng trót. Thậm chí, những chính sách ưu đãi về thuế cần nối thực hành để khuyến khích các DN cổ phần hóa và lên sàn, qua đó, góp phần xúc tiến TTCK phát triển”. Trước đây, ông Sinh từng đưa ra đề xuất, khuyến khích (bằng ưu đãi thuế) cần phải dài hơi, không nên làm nửa chừng rồi bỏ. Để khuyến khích các DN lên niêm yết trên TTCK, nên cho các DN niêm yết được hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn những DN khác. Đức Luận