Niềm tin vào dân chủ

Trong gần 30 năm đổi mới, đất nước chứng kiến lãnh đạo Đảng và nhà nước đã cỡ nhiều động lực phát triển, nhiều đột phá chiến lược. Bước vào giai đoạn mới, trong thông điệp đầu năm, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cho rằng cần một động lực mới để phát triển và động lực này phải bắt nguồn từ cách tân thể chế và dân chủ. Vậy, chúng ta cần thiết chế gì để phát triển? Hiến pháp 1992 sửa đổi năm 2013 có cho phép tạo ra những thể chế vượt ra ngoài những gì mà đất nước đã trải nghiệm trong những thập kỷ vừa qua dựa trên những nguyên lý của Hiến pháp 1980, 1992 về sở hữu toàn dân đối với đất đai, về vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, về quyền lực tối cao của Quốc hội, về cắt cử quyền lực quốc gia? kiên cố là có thể tạo ra những thể chế mới có khả năng trở thành động lực của nền kinh tế trên nền của những nguyên lý kia, nếu lãnh đạo Đảng và nhà nước đứng vững trên nền móng dân chủ để chống đỡ được và gạt bỏ lợi. Cá nhân chủ nghĩa, lợi. Nhóm, ích cục bộ khi chúng mâu thuẫn hoặc tổn hại đến lợi ích của nhà nước. Muốn có thể chế tạo động lực như Thủ tướng mong muốn thì những người xây dựng chính sách, xây dựng luật pháp phải thực thụ biết đặt đặt lợi ích của người dân, của DN, đất nước vào tâm điểm của chính sách, luật pháp. Những thể chế nào cần cho lợi. Nhóm, ích cục bộ, nhưng trái với mong muốn của nhân dân, của DN, với lợi ích của nền kinh tế vĩ mô thì nhất định không được ban hành. Nếu đảm bảo được điều kiện tiên quyết là lợi. Phát triển vững bền được đặt lên trên hết thì mới có thể có điều mà Thủ tướng mong muốn. Đó cũng chính là hoài vọng của quần chúng. #, Của DN. Thể chế tạo động lực phát triển trước tiên phải gắn với nền dân chủ. Càng muốn phát triển nhanh, bền vững, Đảng phải nâng cao được niềm tin của người dân bằng những hành động thiết thực, bằng những thiết chế vì dân. Trung Quốc kể từ khi Đại hội Đảng vừa qua đã đẩy mạnh chống tham nhũng, xử lý 37.000 quan chức, trong đó có nhiều quan chức cao cấp. Niềm tin của quần chúng đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc đang trở lại và tăng lên mau chóng. Quả tình, khó có thể nói đến dân chủ giả dụ các quan chức có vi la, chung cư cao cấp khắp nơi, con cái được bố trí vào các vị trí quan yếu bất chấp năng lực và qui trình thì dân chúng vẫn nghĩ “con vua rồi lại làm vua...” Và thôi kệ. Dân đã nghĩ như vậy thì khó nói đến nền dân chủ. Dân chúng đích thực mong muốn được bầu người mình tín nhiệm. Dân chủ chỉ có thể đến với người dân khi cơ quan nhà nước, nơi thực thi sứ mạng công bộc của dân không còn là nơi dân sợ hãi không dám đến. Dân chủ trong tranh tụng tư pháp khi thẩm phán và công tố viên không chỉ nhân danh nhà nước, còn luật sư thì nhân danh bị cáo, mà còn phải nhân danh công lý. Và dân chủ cần nhìn rộng hơn cả trong trong điều tra hình sự, trong xử phạt liên lạc, trong thi hành án. Vụ án Phan Thanh Chấn bị tù oan chấn động từng lớp không đơn thuần chỉ là sự oan ức. Còn có nhiều oan khác cũng chẳng kém. Sự chấn động của vụ án oan này là nỗi lo của người dân về hoạt động của các cơ quan điều tra, tố tụng xét từ giác độ quyền con người, quyền dân chủ. Có nhiều điều để nói về thể chế tạo động lực phát triển, có nhiều điều để nói về dân chủ, song những gì nêu trên cũng đủ để ngẫm suy. Điều khó khăn là làm sao để có thể chế tạo động lực phát triển, để có nền dân chủ thực thụ. Muốn có điều đó thì Đảng, Quốc hội và Chính phủ cần đồng thời làm mới nhiều thứ để tiếp nâng cao niềm tin của quần chúng. Chỉ khi nào người dân có được niềm tin đầy đủ thì lúc đó sơn hà sẽ phát triển dân chủ và phồn vinh. Người Thụy Điển vẫn từng kiêu hãnh rằng tài nguyên lớn nhất của giang sơn Bắc Âu xa xăm này là nền dân chủ và Thụy Điển đã và đang phát triển phồn vinh với chính nguồn tài nguyên quan yếu nhất này. GS, TS Lê Hồng Hạnh Viện trưởng Viện pháp luật và Kinh tế ASEAN